Perang Mesti Dihentikan, Diplomasi Perlu Diutamakan
KUALA LUMPUR – Ketegangan geopolitik yang semakin memuncak di rantau Asia Barat sekali lagi mengingatkan dunia tentang rapuhnya keamanan global. Konflik yang melibatkan tindakan ketenteraan oleh Amerika Syarikat dan Israel terhadap Iran telah mencetuskan kebimbangan serius bahawa rantau tersebut boleh terjerumus ke dalam perang yang lebih besar.
Dalam suasana dunia yang semakin tidak menentu, kesatuan umat Islam bukan lagi sekadar slogan retorik, tetapi satu keperluan strategik bagi memastikan suara keadilan, keamanan dan kemanusiaan terus dipertahankan.
Ancaman Perang Serantau
Serangan ketenteraan yang berlaku telah meningkatkan ketegangan di seluruh rantau Asia Barat serta menimbulkan risiko konflik yang lebih luas. Sekiranya situasi ini terus meningkat, ia boleh mencetuskan perang serantau yang melibatkan lebih banyak negara serta mengancam keselamatan global.
Rantau ini mempunyai kepentingan strategik terhadap perdagangan tenaga dunia, khususnya laluan sekitar Selat Hormuz yang menjadi salah satu laluan utama penghantaran minyak global. Hampir satu pertiga perdagangan minyak dunia melalui laluan ini.
Sekiranya laluan ini terganggu akibat konflik ketenteraan, kesannya akan dirasai secara langsung oleh ekonomi global.
Perspektif Undang-Undang Antarabangsa
Dari sudut undang-undang antarabangsa, penggunaan kekerasan terhadap negara berdaulat pada asasnya dilarang oleh prinsip utama yang terkandung dalam Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.
Perkara ini dinyatakan secara jelas dalam Artikel 2(4) yang melarang mana-mana negara menggunakan kekerasan atau ancaman kekerasan terhadap integriti wilayah serta kedaulatan negara lain.
Dalam kerangka undang-undang antarabangsa, tindakan ketenteraan hanya boleh dibenarkan dalam dua keadaan utama:
1. Hak mempertahankan diri sebagaimana diperuntukkan dalam Artikel 51.
2. Mandat rasmi daripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu melalui Majlis Keselamatan.
Sebarang tindakan ketenteraan yang dilakukan tanpa asas tersebut boleh dianggap sebagai pelanggaran terhadap prinsip asas undang-undang antarabangsa yang melindungi kedaulatan negara.
Kecaman Terhadap Tindakan Ketenteraan
Dalam konteks ini, tindakan ketenteraan oleh Israel dan Amerika Syarikat terhadap Iran wajar dikecam secara tegas oleh masyarakat antarabangsa.
Penggunaan kekerasan sebagai pendekatan utama dalam menyelesaikan konflik bukan sahaja meningkatkan ketegangan, malah berpotensi mencetuskan peperangan yang lebih luas di Asia Barat.
Tindakan sedemikian juga boleh melemahkan sistem undang-undang antarabangsa yang dibina selepas Perang Dunia Kedua bagi mengelakkan berulangnya konflik berskala besar antara negara.
Peranan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
Dalam keadaan ini, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu perlu memainkan peranan yang lebih tegas dan berkesan dalam mengekalkan keamanan antarabangsa.
Sebagai institusi global yang ditubuhkan bagi mencegah konflik antara negara, PBB mempunyai tanggungjawab untuk memastikan prinsip-prinsip yang terkandung dalam Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dihormati oleh semua pihak.
Majlis Keselamatan PBB seharusnya bertindak secara konstruktif bagi meredakan ketegangan serta menggalakkan rundingan diplomatik antara pihak yang terlibat. Usaha ke arah gencatan senjata serta dialog damai perlu diberi keutamaan bagi mengelakkan konflik ini daripada berkembang menjadi perang yang lebih luas.
Peranan Dunia Islam dan OIC
Dalam masa yang sama, negara-negara Islam juga perlu memainkan peranan yang lebih aktif dalam meredakan ketegangan tersebut.
Pertubuhan Kerjasama Islam (Organisation of Islamic Cooperation – OIC) sebagai organisasi yang mewakili kepentingan dunia Islam mempunyai tanggungjawab moral dan politik untuk memperkukuh usaha diplomasi serta menyuarakan pendirian kolektif umat Islam di peringkat antarabangsa.
Melalui kerjasama diplomatik, bantuan kemanusiaan dan dialog antara negara anggota, OIC boleh menjadi platform penting dalam menggalakkan penyelesaian konflik secara aman serta mempertahankan prinsip keadilan dan kedaulatan negara.
Geopolitik Tenaga dan Ekonomi Global
Konflik antara Amerika Syarikat, Israel dan Iran bukan sahaja berkait dengan isu keselamatan, tetapi juga berkait rapat dengan geopolitik tenaga global.
Asia Barat merupakan pusat pengeluaran minyak dan gas dunia. Ketegangan di rantau ini hampir pasti akan memberi kesan kepada pasaran tenaga antarabangsa. Sekiranya konflik menjejaskan eksport minyak dari Teluk atau mengganggu laluan sekitar Selat Hormuz, harga minyak mentah global seperti penanda aras Brent crude oil boleh meningkat dengan ketara.
Kenaikan harga tenaga memberi kesan berantai kepada ekonomi dunia. Kos pengangkutan meningkat, kos pengeluaran industri bertambah dan harga makanan serta barangan asas turut meningkat.
Implikasi Kepada Malaysia dan ASEAN
Bagi negara seperti Malaysia dan negara-negara ASEAN, konflik di Asia Barat turut memberi kesan tidak langsung kepada ekonomi domestik.
Malaysia sebagai ekonomi terbuka yang bergantung kepada perdagangan antarabangsa akan terdedah kepada kesan kenaikan kos logistik serta ketidakstabilan harga tenaga global. Kenaikan harga minyak dunia juga boleh memberi tekanan kepada kos sara hidup rakyat.
Kesatuan Dunia Islam
Dalam menghadapi krisis ini, kesatuan umat Islam amat penting bagi memastikan suara dunia Islam lebih kuat dalam memperjuangkan keamanan dan keadilan.
Allah SWT berfirman:
“Dan berpegang teguhlah kamu semuanya kepada tali Allah dan janganlah kamu berpecah-belah.”
(Surah Ali Imran: 103)
Kesimpulan
Perkembangan konflik antara Amerika Syarikat, Israel dan Iran menunjukkan bahawa dunia kini berada di ambang ketidakstabilan geopolitik yang serius.
Konflik ini bukan sahaja menimbulkan risiko keselamatan serantau, malah berpotensi menjejaskan kestabilan ekonomi global melalui kenaikan harga tenaga serta gangguan perdagangan.
Dalam keadaan ini, peranan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan Pertubuhan Kerjasama Islam amat penting bagi memastikan usaha diplomasi dan keamanan dapat diperkukuh.
Perang mesti dihentikan. Diplomasi mesti diutamakan. Kedua-dua pihak hendaklah menahan diri dari eskalasi yg lebih memudaratkan.
Oleh: Hj Shamsul Ma’arif Ismail